 |
| Dịch vụ trông giữ xe do Ban quản trị hợp tác xã tổ chức tại khu chung cư 17T7 Trung Hòa - Nhân Chính. Ảnh: HẢI LINH |
Hầu hết các chung cư như Trung Hòa - Nhân Chính, Keangnam, The Manor, Golden West Lake, Sky City, Ciputra... ngay khi đi vào hoạt động đều có những chuyện "ầm ĩ" về giá dịch vụ.Nhiều ý kiến cho rằng, mang tiếng là "chung cư cao cấp" với giá dịch vụ ngất ngưởng, nhưng dọn đến sống rồi mới biết thiếu thốn đủ thứ. Nào là thiếu không gian xanh, nhà văn hóa, thiếu chỗ để phương tiện, nơi vui chơi giải trí, trường học, chợ...
Khoảng 5 năm trước, tại khu đô thị The Manor (Mỹ Đình) - một khu đô thị hiện đại vào bậc nhất ở Thủ đô, đã xảy ra mâu thuẫn căng thẳng giữa các hộ dân và nhà đầu tư về giá dịch vụ và phí trông giữ phương tiện. Các loại phí không tính bằng tiền Việt Nam mà tính bằng USD với mức giá "trên trời". Tranh cãi hai bên trở nên căng thẳng khi vấn đề tầng hầm và các không gian công cộng khác thuộc sở hữu của ai chưa được làm rõ. Các hộ dân "sửng sốt", khi nhà đầu tư nói thuộc sở hữu của họ, bởi nếu thế, người dân sẽ hoàn toàn ở trong thế bị động, nay được để xe, mai có thể phải tự lo kiếm chỗ gửi khác. Căng thẳng đỉnh điểm khi bảo vệ các tòa nhà hạ ba-ri-e không cho phương tiện vào... Sau một thời gian dài, những tưởng mâu thuẫn ấy đã được giải tỏa nhưng hóa ra không phải.
Mới đây, trong chuyến đi thực tiễn của lãnh đạo thành phố tới chung cư The Manor, đại diện dân cư ở đây vẫn bày tỏ những băn khoăn, bức xúc về việc chủ đầu tư chưa hoàn thành việc cấp sổ đỏ cho các hộ dân; thiếu nhà sinh hoạt văn hóa khu dân cư, khu vui chơi trẻ em; phí dịch vụ và nguồn lợi khai thác từ các diện tích sử dụng chung chưa được công khai, minh bạch... Người dân đề nghị có sự hỗ trợ của các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành trong quá trình phân định, bàn giao tài sản cho các hộ gia đình và xác định giá dịch vụ. Nguyện vọng này phản ánh một thực tế hiện nay là những mâu thuẫn nêu trên vẫn do người dân và doanh nghiệp loay hoay tự giải quyết với nhau. Vì vậy, rất cần có sự kiểm soát, can thiệp của cơ quan quản lý nhà nước bằng các thiết chế xã hội và pháp luật hiện hành. Hiện tại, vẫn còn thiếu những quy định cụ thể về quản lý, vận hành chung cư. Ngay cả cách tính giá dịch vụ căn hộ theo diện tích, nhiều hộ dân cho rằng không phù hợp. Cho nên ở một số nơi đã thực hiện cách tính giá dịch vụ căn hộ theo đầu người. Những băn khoăn, bức xúc ấy chắc chắn không chỉ tồn tại ở The Manor, mà vẫn đang diễn ra ở nhiều khu đô thị khác.
Anh Nguyễn Quang Anh sống ở khu đô thị Trung Hòa -Nhân Chính cho rằng, việc cơ quan quản lý nhà nước đề ra giá trần dịch vụ chung cư thiếu cơ sở thực tiễn, bởi dịch vụ chung cư rất đa dạng về loại hình, chất lượng. Giá dịch vụ vì thế cũng phụ thuộc vào đặc điểm riêng của từng tòa nhà, từng khu vực. Việc đưa ra một giá trần phù hợp càng tạo nên những bất lợi cho việc thỏa thuận của hai bên. Điều mà người dân chung cư cần nhất hiện nay là cơ chế, chế tài buộc doanh nghiệp phải công khai, minh bạch các khâu quản lý, tính giá dịch vụ chung cư. Làm sao có thể đi tới thỏa thuận khi mà mức giá do doanh nghiệp đề ra với giá do người dân tự tính toán chênh lệch nhau? Rồi khoản thu từ phần diện tích thuộc sở hữu chung đang được doanh nghiệp quản lý, kinh doanh chưa được hạch toán công khai; đã có sự bù trừ thế nào vào giá dịch vụ? Tất cả những vấn đề ấy chỉ có minh bạch mới làm rõ và đi đến thống nhất được.
Mô hình Hợp tác xã nhà ở tại nhà 17T10 khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính đang hoạt động tạm thời giải tỏa được khúc mắc của các hộ dân. Ban quản trị hợp tác xã do các hộ dân bầu đã đứng ra tổ chức các dịch vụ an ninh bảo vệ, trông giữ phương tiện, vệ sinh, sửa chữa điện, nước, bảo trì chung cư, mở căng-tin... với chi phí dịch vụ rẻ, chất lượng bảo đảm. Mô hình này nhanh chóng được nhân rộng ra nhiều tòa nhà trong khu cũng như ở những khu đô thị khác. Ban quản trị cũng đại diện cho tiếng nói cộng đồng yêu cầu chủ đầu tư phải đáp ứng những nhu cầu, quyền lợi chính đáng như bố trí nhà văn hóa khu dân cư, duy trì không gian sinh hoạt cộng đồng ngoài trời, bảo hành tốt hành lang thoát hiểm...
Tuy nhiên, mô hình nêu trên thật ra là mô hình tự quản, mới chỉ bao quát được dịch vụ trong phạm vi tòa nhà chung cư; khó có thể quản lý được phạm vi tổng thể khu đô thị với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan môi trường. Chưa kể, do không tham gia đầu tư xây dựng, không nắm rõ được các thiết kế đô thị, kết cấu hạ tầng, chất lượng công trình và năng lực tài chính cũng như tư cách pháp nhân có hạn thì việc "lo" được các dịch vụ như hiện nay chỉ mang tính chất tạm thời, thiếu bền vững. Chủ đầu tư đô thị The Manor có lý khi cho rằng, nếu bàn giao toàn bộ dịch vụ đô thị cho người dân thì cảnh quan đô thị sớm muộn cũng sẽ bị phá vỡ, do người dân thiếu kinh nghiệm và tư duy quản lý tùy tiện, luôn muốn tiết giảm tối đa chi phí.
Đến thời điểm hiện nay, không thể nói các khu đô thị mới, chung cư cao cấp là mô hình còn mới mẻ đối với thành phố. Thực tiễn đã đủ để đúc rút ra những kinh nghiệm và bài học về công tác quản lý. Thành phố cần tiếp tục nghiên cứu thực tiễn, sớm hoàn thiện quy định quản lý chung cư, trong đó nêu rõ phạm vi sở hữu của các hộ dân, cơ sở tính giá dịch vụ và đề ra mô hình quản lý phù hợp làm căn cứ pháp lý giải quyết mối quan hệ còn nhiều khúc mắc hiện nay giữa chủ đầu tư và các hộ dân, góp phần phát triển đô thị bền vững.
MINH HẠNH
Nguồn: Báo Nhân Dân
(Ngày 14/04/2014)
